Dr. Furkan Erbay Üni FM’de Otizmin Bilinmeyenlerini Anlattı

Bayburt İl Sağlık Müdürlüğü’nün katkılarıyla Üni FM’de yayınlanan Gündem Özel programı, bu hafta toplumun en hassas konularından biri olan otizm farkındalığına kapılarını açtı. Talat Saka’nın moderatörlüğünde gerçekleştirilen canlı yayına katılan Çocuk Psikiyatristi Dr. Furkan Erbay, otizmin tıp dilindeki karşılığından gündelik hayattaki yansımalarına kadar pek çok noktaya ışık tuttu.

Otizm Bir Yelpazedir: Spektrum Kavramı

Dr. Erbay, otizmin artık bir “spektrum” yani yelpaze olarak kabul edildiğini belirterek, durumun kişiden kişiye büyük farklılıklar gösterebileceğini ifade etti. Literatürde yapılan değişikliklerle birlikte, otizmin çok hafif belirtilerden ağır tablolara kadar geniş bir alanı kapsadığını vurgulayan Erbay, “Spektrum yelpaze demektir. Çok hafif, çevre tarafından sadece ‘garip’ olarak nitelendirilen bireylerden, iletişimden tamamen geri kalanlara kadar herkes bu yelpazenin içindedir.” dedi.

Aileler İçin İlk Sinyaller ve Sosyal Etkileşim

Çocuklarda otizm belirtilerinin özellikle sosyal iletişim alanında kendini gösterdiğine dikkat çeken Dr. Erbay, ailelerin en çok hangi durumlarda uzman desteği alması gerektiğini anlattı. Erken dönemde isime dönüp bakmama, göz teması kuramama ve sosyal gülümsemenin eksikliği gibi durumların kritik uyarıcılar olduğunu belirtti. Ayrıca çocukların beğendikleri bir şeyi işaretle göstermemesi veya ortak dikkat kuramaması durumunda vakit kaybedilmeden bir çocuk psikiyatristine başvurulması gerektiğini hatırlattı.

Tanı Sürecinde Yanlış Bilinenler ve Bilimsel Gerçekler

Halk arasında otizm tanısı için çeşitli testler veya görüntüleme yöntemleri olduğuna dair yanlış bir kanı olduğunu söyleyen Erbay, bu konuda net uyarılarda bulundu. Otizmin herhangi bir kan testi, MR veya tomografi ile teşhis edilemeyeceğini, tanının sadece uzman bir çocuk psikiyatristinin klinik gözlemiyle konulabileceğini belirtti. Aileleri suiistimallere karşı dikkatli olmaya çağıran uzman hekim, bilimsel olmayan yöntemlerle umut tacirliği yapanlara itibar edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Özel Eğitim: Tek ve Gerçek Tedavi Yolu

Programda tedavinin temel taşının özel eğitim olduğu ifade edildi. Dr. Furkan Erbay, otizmli bireyler için rehabilitasyon çalışmalarının bir seçenek değil, zorunluluk olduğunu belirterek, “Eldeki tek ve en güçlü tedavi seçeneği özel eğitimdir. Kritik ve hassas dönemleri kaçırmadan eğitime başlamak, çocuğun gelecekteki bağımsız yaşam becerilerini doğrudan etkiler.” dedi. Devletin bu süreçte rehabilitasyon merkezleri ve ücretsiz sağlık hizmetleriyle ailelerin yanında olduğunu da sözlerine ekledi.